×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true

ویژه های خبری

true
    امروز  پنج شنبه - ۳ خرداد - ۱۳۹۷  
it is true
true
false

اگر شهادت هنر مردان خداست، پرورش چهار شهید کربلا در دامن یک مادر، هنرمندی بزرگتر را می طلبد و ام البنین این مقام را از آن خود کرده است. این مادر شهیدان، پاره‌هاى جگر خود را خالصانه در راه خدا و برای استوارى دين حق تقديم کرد و خم به ابرو نیاورد تا فقط برای حسینِ فاطمه نوحه سرایی کند و بی سبب نیست که شیعیان به هنگام سختي‏ها و درماندگي‏ها، اين مادر فداكار را شفيع خود قرار مى‌دهند.

به گزارش امن نیوز به نقل از رجانیوز ، امروز مصادف است با دوازدهم جمادی الثانی، شب رحلت حضرت ام البنین سلام‌الله‏ علیها همسر بزرگوار امیرالمومنین علیه‌السلام و مادر حضرت عباس علیه‎‌السلام، بانویی که در میان شیعیان جايگاهى ويژه دارد و بواسطه معرفت بالا و ابراز ادبش به ساحت مقدس اهل بیت علیهم السلام، اسوه ای شد برای شیعیان جهان .

 

اگر شهادت هنر مردان خداست، پرورش چهار شهید کربلا در دامن یک مادر، هنرمندی بزرگتر را می طلبد و ام البنین این مقام را از آن خود کرده است. این مادر شهیدان، پاره‌هاى جگر خود را خالصانه در راه خدا و برای استوارى دين حق تقديم کرد و خم به ابرو نیاورد تا فقط برای حسینِ فاطمه نوحه سرایی کند و بی سبب نیست که شیعیان به هنگام سختي‏ها و درماندگي‏ها، اين مادر فداكار را شفيع خود قرار مى‌دهند.
در سوگ این اسوه ادب و به بهانه ابراز ارادت به ساحت مقدس مولا امیر المومنین و قمر هاشمیان حضرت عباس بن علی علیهم السلام و همچنین حضرت ام‏ البنین علیهاسلام پیش‏کشی تقدیم آن بزرگواران می‏کنیم، باشد که زیارت قبرشان در دنیا و شفاعتشان در عقبی نصیبمان گردد.
ام البنین(ع)
فاطمه بنت حِزام مشهور به اُمّ البَنین، از همسران امام علی(ع) و از شخصیت‌های محترم نزد شیعیان است. او مادر حضرت عباس، عبدالله، جعفر و عثمان است که هر چهار تن در روز عاشورا به شهادت رسیدند.از آنجا که او مادر چهار پسر بود، به‌ ام البنین مشهور شد.

پس از واقعه کربلا، ام البنین برای امام حسین (ع) و فرزندانش سوگواری می‌کرد به طوری که دشمنان اهل بیت(ع) نیز با او همنوا می‌شدند. مدفن ام البنین در قبرستان بقیعاست .

 

نسب و درگذشت

 

پدر ام البنین حِزام بن خالد با حرام بن خالد از قبیله بنی کلاب[۱] و مادرش لیلی یا ثمامه دختر سهل بن عامر بن مالک است.[۲]

از تاریخ وفات ام البنین اطلاع دقیقی در دست نیست. معروف است که او در ۱۳ جمادی‌الثانی ۶۴ق از دنیا رفته و پیکر او در بقیع دفن شده است.[۳] برخی نیز وفات او را در ۱۸ جمادی الثانی ۶۴ق دانسته‌اند.[۴] برخی نیز مدعی شده‌اند که برای زنده بودن ام البنین بعد از جریان کربلا هیچ دلیل مستندی وجود ندارد و همه دلایل ارائه شده قابل مناقشه‌ می‌باشند.[۵]

 

ازدواج با حضرت علی(ع)

 

پس از شهادت حضرت فاطمه(س)، امام علی(ع) با برادرش عقیل که در نسب‌شناسی عرب شهره بود، درباره انتخاب همسری که اصیل باشد و فرزندانی دلیر و جنگاور بیاورد، مشورت کرد و عقیل، فاطمه بنت حزام را پیشنهاد کرد که علی(ع) با او ازدواج کرد.[۶] در مورد زمان ازدواج امام علی(ع) با ام البنین اختلاف وجود دارد و در واقع تاریخ دقیقی در این مورد مطرح نشده است.[۷] همچنین در مورد اینکه او بعد از حضرت فاطمه همسر دوم یا سوم امام بوده است نیز اختلاف وجود دارد.[۸] اما در خصوص اینکه او قبل از ازدواج با حضرت علی و بعد از شهادت ایشان با شخص دیگری ازدواج نکرده است اختلافی وجود ندارد.[۹]

 

برخی نقل‌های تاریخی وجود دارد که امام بعد از حضرت فاطمه(س) به سفارش ایشان با امامه نوه پیامبر(ص) و دختر زینب ازدواج کرد و برخی نیز بر اساس روایتی از امام صادق(ع) معتقدند که ام البنین اولین همسر امام بعد از حضرت فاطمه(س) بوده است.[۱۰] برخی معتقدند بر اساس اینکه اولین فرزند ام البنین در سال ۲۶ ق به دنیا آمده است ازدواج امام علی(ع) با ام البنین قطعا قبل از سال ۲۳ هجری بوده است، اما برخی دیگر سال ازدواج آنها ۱۳ یا ۱۶ قمری می‌دانند چرا که بین ازدواج آنها و تولد حضرت عباس(ع) بزرگترین فرزندشان ۱۰ سال فاصله بوده است.[۱۱]

 

در روایات آمده است، بعد از گذشت مدتی از ازدواج ام البنین با حضرت علی(ع)، ام البنین به امام علی(ع) پیشنهاد کرد او را به نام اصلی‌اش که فاطمه بود، صدا نزند، تا حسنین (ع) با شنیدن نام فاطمه به یاد مادرشان نیافتند. از این رو امام علی(ع) او را ام البنین [مادر پسران] نامید.[۱۲]

ثمرۀ این ازدواج ۴ پسر به نام‌های عباس، عبدالله، جعفر و عثمان بود. هر چهار فرزند ام البنین در کربلا در رکاب امام حسین(ع) به شهادت رسیدند.[۱۳]

 

ام البنین و واقعه کربلا

 

ام البنین در واقعه کربلا حضور نداشت. هنگامی که کاروان اسیران کربلا وارد مدینه شد، شخصی خبر شهادت فرزندانش را به او داد؛ اما او از سرنوشت امام حسین(ع) پرسید. ام البنین وقتی خبر شهادت چهار فرزندش و امام حسین(ع)را شنید، گفت:‌ «ای کاش فرزندانم و تمامی آنچه در زمین است فدای حسین می‌شد و او زنده می‌ماند.» این سخنِ او را برخی دلیل دلدادگی عمیق او به اهل بیت و امام حسین(ع) دانسته‌اند.[۱۴]

 

ام البنین پس از باخبر شدن از شهادت فرزندانش، هر روز با نوه‌اش عبیدالله (فرزند عباس) به قبرستان بقیع می‌رفت و در آنجا اشعاری که خود سروده بود، می‌خواند و می‌گریست. اهلمدینه گرد او جمع می‌شدند و همراه او گریه می‌کردند، حتی گفته‌‌شده که مروان بن حکم یکی از حاکمان مدینه، نیز با آنان همراه می‌شد.[۱۵]سوگواری ام البنین برای فرزندان ام البنین را ادیب و شاعری فصیح و اهل فضل و دانش دانسته‌اند.[۱۶]

 

جایگاه ام البنین(س) نزد شیعیان

 

عالمان شیعه شجاعت، فصاحت و علاقه ام البنین به اهل بیت به‌ویژه امام حسین(ع) را ستوده و از او به نیکی و بزرگی یاد کرده‌اند.[۱۹] به گفته شهید ثانی و مقرم ام البنین نسبت به خاندان پیامبر، محبت شدیدی داشت و خود را وقف خدمت به آنان کرده بود. اهل بیت نیز برای او احترام ویژه قائل بودند و در روزهای عید، نزد او می‌رفتند.[۲۰] باقر شریف قرشینیز گفته است در تاریخ زنی همچون ام البنین دیده نشده که نسبت به فرزندان هووی خود محبتی خالصانه ورزد و آنان را بر فرزندان خویش مقدم بدارد.[۲۱]

سید محمود حسینی شاهرودی (متوفی ۱۳۹۴ق) گفته است من در مشکلات، برای ام البنین صد مرتبه صلوات می‌فرستم و حاجت می‌گیرم.[۲۲] برخی گزارش‌ کرده‌اند که ام البنین در میان زنان شیعه جایگاه ویژه‌ای دارد، زنان ایرانی برای برآورده شدن حاجات خود و همچنین برای بالا بردن نیروی شکیبایی و تحمل مصائب به او متوسل شده و سفره‌های نذری به نام او برگزار می‌کنند.[۲۳] همچنین در برخی از مناطق شیعی سفره‌هایی با نام «سفره مادر حضرت ابوالفضل» یا «سفره ام البنین» مرسوم است.[۲۴]

 

 

مقام ام‌ البنین علیها‌السلام
در باب عظمت مقام و علو معرفت حضرت ام‏البنین  سلام الله عليه به مقام و موقعيت اهل بيت عليهم السلام همين بس که نوشته اند: چون  به ازدواج اميرالمؤمنان عليه السلام در آمد، امام حسن و امام حسين عليه السلام بيمار بودند و او بسان مادرى دلسوز و پرستارى مهربان به مراقبت و دلنوازى از آنان پرداخت؛ و چنين امرى از همسر سرور اهل ايمان، كه از انوار معارف حضرتش بهره‏ها گرفته، در بوستان علوى تربيت يافته و به آداب و اخلاق مولاى متقيان عليه السلام مؤ دب متخلق شده، شگفت نيست.
فرزندان ام‏البنین‌سلام الله عليه؛ اول از همه ، قمر بنى هاشم عليه السلام متولد گرديد، و بعد به ترتيب عبدالله و جعفر و عثمان گام به جهان هستى گذاشتند.فرزندان ام‏البنین  – همگى – در كربلا شهيد شدند و نسل ام‏البنین  عليه السلام از طريق عبيدالله بن قمر بنى هاشم بسيار مى‏باشند. چون بشير به فرمان امام زين العابدين عليه السلام وارد مدينه شد تا مردم را از ماجراى كربلا و بازگشت اسراى آل الله با خبر سازد در راه ام‏البنین‌سلام‌الله‌عليها او را ملاقات كرد و فرمود: اى بشير، از امام حسين عليه السلام چه خبر دارى ؟ بشير گفت: اى ام‏البنین، خداى تعالى ترا صبر دهد كه عباس ‍ تو كشته گرديد. ام‏البنین‌سلام الله عليها فرمود: از حسين سلام الله عليه مرا خبر ده. بدين‌گونه، بشير خبر قتل يك يك فرزندانش را به او خبر داد، اما ام‏البنین  پياپى از امام حسين عليه السلام خبر مى‌گرفت، وى گفت: فرزندان من و آنچه در زير آسمان است، فداى حسينم باد! و چون بشير خبر قتل آن حضرت را به او داد صيحه‌اى كشيد و گفت: اى بشير، رگ قلبم را پاره كردى! و صدا به ناله و شيون بلند كرد.
مامقانى گويد: اين شدت علاقه، كاشف از بلندى مرتبه او در ايمان و قوت معرفت او به مقام امامت است كه شهادت چهار جوان خود را كه نظير ندارند در راه دفاع از امام زمان خويش سهل مى‌شمارد.
به نوشته علامه سماوى در ابصارالعين: ام‏البنین‌سلام‏الله‏عليها همه روزه به بقيع مى‌رفت و مرثيه مى‌خواند، به نوعى كه مروان – با آن قساوت قلب – از ناله و گريه ام‏البنين سلام‏الله‏عليها به گريه مى‏افتاد و اشك‌هاى خود را با دستمال پاك مى‏كرد.(منبع: چهره درخشان قمر بنى هاشم ابوالفضل العباس عليه السلام)
روضه ام ‏البنین از زبان شهید مطهری
مطابق معتبرترین نقل‏ ها اولین کسی که از خاندان پیغمبر شهید شد، جناب علی اکبر و آخرینشان جناب ابوالفضل العباس بود، یعنی ایشان وقتی شهید شدند که دیگر از اصحاب و اهل بیت کسی نمانده بود، فقط ایشان بودند و حضرت سید الشهداء؛  آمد عرض کرد: برادر جان! به من اجازه بدهید به میدان بروم که خیلی از این زندگی ناراحت هستم.
جناب ابوالفضل سه برادر کوچکت‏رش را مخصوصا قبل از خودش فرستاد، گفت: بروید برادران! من می‌خواهم اجر مصیبت برادرم را برده باشم. می ‏خواست مطمئن شود که برادران مادری‏ اش حتما قبل از او شهید شده‌اند و بعد به آنها ملحق بشود.
بنا بر این ام‏ البنین است و چهار پسر، ولی ام البنین در کربلا نیست، در مدینه است. آنان که در مدینه بودند از سرنوشت کربلا بی‏ خبر بودند. به این زن، مادر این چند پسر که تمام زندگی و هستی اش همین چهار پسر بود، خبر رسید که هر چهار پسر تو در کربلا شهید شده‌اند. البته این زن، زن کامله ای بود که همه پسرهایش را از دست داده بود.
گاهی می‌آمد در سر راه کوفه به مدینه می‌نشست و شروع به نوحه‏ سرایی برای فرزندانش می‌کرد. تاریخ نوشته است که این زن خودش یک وسیله تبلیغ علیه دستگاه بنی امیه بود. هر کس که می‌آمد از آنجا عبور کند متوقف می‌شد و اشک می‌ریخت. مروان حکم که یک وقتی حاکم مدینه بوده و از آن دشمنان عجیب اهل بیت است، هر وقت می‌آمد از آنجا عبور کند بی اختیار می‌نشست و با گریه این زن می‌گریست. این زن اشعاری دارد و در یکی از آنها می‌گوید:
لا تـدعونی ویک ام البنین          تـذکـریـنـی بـلـیـوث الـعـریـن
کانت بنون لی ادعی بهم          و الیوم اصبحت و لا من بنین ( منتهی الآمال،ج ۱/ص ۳۸۶)
مخاطب را یک زن قرار داده، می گوید: « ای زن، ای خواهر! تا به حال اگر مرا ام البنین می‌نامیدی، بعد از این دیگر ام البنین نگو، چون این کلمه خاطرات مرا تجدید می‌کند، مرا به یاد فرزندانم می‌اندازد، دیگر بعد از این مرا به این اسم نخوانید، بله، در گذشته من پسرانی داشتم ولی حالا که هیچیک از آنها نیستند».
رشیدترین فرزندانش جناب ابوالفضل بود و بالخصوص برای جناب ابوالفضل مرثیه بسیار جانگدازی دارد، می‏گوید:
یا من رای العباس کر علی جماهیر النقد
و وراه مــن ابـنـاء حـیـدر کـل لـیـث ذی لـبـد
انبئت ان ابـنی اصیب بـراسه مقطوع یـد
ویلی علی شبلی امال براسه ضرب العمد
لو کان سیفک فی یدیک لما دنی منه احد ( همان)
پرسیده بود که پسر من، عباس شجاع و دلاور من چگونه شهید شد؟ دلاوری حضرت ابوالفضل العباس از مسلمات و قطعیات تاریخ است. او فوق العاده زیبا بوده است که در کوچکی به او می‌گفتند قمر بنی هاشم، ماه بنی هاشم. در میان بنی هاشم می‌درخشیده است.
اندامش بسیار رشید بوده که بعضی از مورخین معتبر نوشته‌اند هنگامی که سوار بر اسب می‌شد، وقتی پاهایش را از رکاب بیرون می‌آورد،سر انگشتانش زمین را خط می‌کشید. بازوها بسیار قوی و بلند، سینه بسیار پهن.
می‏گفت که پسرش به این آسانی کشته نمی‌شد. از دیگران پرسیده بود که پسر من را چگونه کشتند؟ به او گفته بودند که اول دستهایش را قطع کردند و بعد به چه وضعی او را کشتند. آن وقت در این مورد مرثیه‏ای گفت.
می‏گفت: ای چشمی که در کربلا بودی، ای انسانی که در صحنه کربلا بودی آن زمانی که پسرم عباس را دیدی که بر جماعت شغالان حمله کرد و افراد دشمن مانند شغال از جلوی پسر من فرار می‌کردند.
پسران علی پشت سرش ایستاده بودند و مانند شیر بعد از شیر، پشت پسرم را داشتند. وای بر من! به من گفته‌اند که بر شیر بچه تو عمود آهنین فرود آوردند. عباس جانم، پسر جانم! من خودم می‌دانم که اگر تو دست در بدن می‌داشتی، احدی جرات نزدیک شدن به تو را نداشت.

 

غزلی تقدیم به ساحت حضرت ام البنین علیهاالسلام 
افشین علاء از جمله شاعران شناخته شده کشور است که در ضیافت شعر با حضور رهبر انقلاب در رمضان دو سال پیش شعری در رثای حضرت ام ‏البنین علیها‏السلام قرائت کرد.
زن رشك حور بود و تمنای خود نداشت
چون آسمان نظر به بلندای خود نداشت
اسمی عظیم بود كه چون راز سر به مهر
در خانه‌ی علی سَرِ افشای خود نداشت
ام‌البنین(س) كنایه‌ای از شرم عاشقی است
كز حجب تاب نام دل‌آرای خود نداشت
در پیش روی چهار جگرگوشه‌ی بتول
آیینه بود و چشم تماشای خود نداشت
زن؟ نه! همای عرش‌نشینی كه آشیان
جز كربلا به وسعت پرهای خود نداشت
در عشق پاره‌های جگر داده بود و لیك
بعد از حسین(ع) میل تسلای خود نداشت
عمری به شرم زیست كه عباس(ع) وقت مرگ
دستی برای یاری مولای خود نداشت
روضه و مرثیه سرایی در فراق حضرت ام البنین(ع)

.:اشکال در بارگذاری پخش کننده:.

میثم مطیعی – روضه.mp3 | دانلود فایل

 

.:اشکال در بارگذاری پخش کننده:.

هلالی – سینه زنی.mp3 | دانلود فایل

 

.:اشکال در بارگذاری پخش کننده:.

محمود کریمی – شور.mp3 | دانلود فایل

 

 

———————————————————–

منابع:

ویکی شیعه

رجانیوز

true
برچسب ها :

این مطلب بدون برچسب می باشد.

true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

√ کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
√ آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true